Poseidon Kimdir? Denizlerin Tanrısının Hikâyesi ve Simgeleri

Atölyede en sık duyduğumuz soru "Bu kim?" oluyor. Rölyefin üstündeki ΠΟΣΕΙΔΩΝ yazısını okuyanlar bile emin olmak istiyor. Cevap kısa: Poseidon. Hikâyesi ise o kadar kısa değil.

Kronos'un oğlu, Zeus'un kardeşi

Yunan mitolojisine göre Poseidon, Titan Kronos ile Rhea'nın çocuklarından biri. Kronos, çocuklarından birinin onu tahtından edeceği kehanetinden korktuğu için doğan her bebeği yutar. Zeus annesinin bir hilesiyle kurtulur, büyür ve kardeşlerini babasının karnından geri çıkarır. Poseidon da o kardeşlerden biridir.

Titanlarla savaş bitince üç kardeş dünyayı paylaşır. Anlatılara göre kura çekerler: gökyüzü Zeus'a, yeraltı Hades'e, denizler Poseidon'a düşer. Yani Poseidon kenarda kalmış bir tanrı değil, Olimpos'un en güçlü üç isminden biri.

Üç dişli mızrak

Poseidon'u tanımanın en kolay yolu elindeki üç dişli mızraktır, yani trident. Mitlere göre bu silahı ona Kykloplar yapar. Mızrağını yere vurduğunda deniz kabarır, kayalar yarılır, toprak sarsılır. Eski Yunanlılar depremleri de ona bağlardı; lakaplarından biri "yeri sarsan" anlamına gelir.

Bizim rölyefte trident, figürün omzunun arkasından yükseliyor. Kalıpta en hassas kısım da burası. Dişler fazla ince olursa dökümden çıkarken kırılabiliyor, fazla kalın olursa bütün zarafet kayboluyor.

Dalgalar, atlar ve yunuslar

Poseidon yalnızca denizin değil, atların da tanrısı sayılır. Bazı anlatılarda ilk atı onun yarattığı söylenir. Kıyıya vuran köpüklü dalgaların at yelesine benzetilmesi de bu yüzden tesadüf değil.

Antik vazolarda ve heykellerde onu çoğu zaman dalgaların arasında, yunusların ya da deniz atlarının çektiği bir arabada görürsünüz. Rölyefimizde figürün alt kısmını saran kıvrımlı dalgalar bu geleneğe küçük bir selam.

Atina için yapılan yarış

En bilinen hikâyelerden biri Atina şehri üzerine. Poseidon ile bilgelik tanrıçası Athena, şehrin koruyucusu olmak için yarışır. İkisi de şehre bir armağan verecektir. Poseidon mızrağını kayaya vurur ve bir su kaynağı fışkırır, ama su tuzludur. Athena ise toprağa bir zeytin ağacı diker. Atinalılar zeytini seçer, şehir de Athena'nın adını alır.

Poseidon bu yenilgiyi kolay kabullenmez. Bu hikâye onun karakterini iyi anlatıyor: güçlü, cömert ama öfkesi de denizleri kadar büyük.

Romalılar ona Neptün dedi

Romalılar Yunan tanrılarının çoğunu kendi isimleriyle benimsedi. Poseidon da Roma'da Neptün oldu. Güneş Sistemi'ndeki mavi gezegenin adını bu yüzden Neptün olarak biliyoruz.

Sounion'daki tapınak

Atina'nın güneyinde, Sounion Burnu'nda denize bakan bir Poseidon tapınağının kalıntıları hâlâ ayakta. Beyaz mermer sütunlar gün batımında Ege'nin üstünde duruyor. Rölyefimizdeki iki sütun ve üstteki alınlık, bu tür antik tapınak cephelerinden ilham aldı. Figürü küçük bir tapınağın içindeymiş gibi çerçevelemek istedik.

Rölyefte ışık neden bu kadar önemli?

Rölyef, düz bir yüzeyden kabartılarak yapılan heykel türüdür. Gün ışığında detaylar düz görünebilir. Figürün arkasına yerleştirdiğimiz ışık yanınca iş değişiyor: sakalın kıvrımları, kasların çizgileri, dalgaların derinliği gölgeyle birlikte ortaya çıkıyor. Akşam odanın ışıklarını kısınca Poseidon'un yüzü bambaşka bir ifadeye bürünüyor.

Poseidon rölyefini ve diğer mitolojik parçalarımızı ürünler sayfasında görebilirsiniz. Aklınızda başka bir tanrı ya da figür varsa bize yazın, özel üretim de yapıyoruz.